We wrześniowym wydaniu czasopisma „Navigation” ukazał się artykuł zatytułowany „A Novel Orbit Determination and Time Synchronization Architecture for a Radio Navigation Satellite Constellation in the Cislunar Environment”. Praca opisuje nową architekturę systemu nawigacyjnego opracowaną przez europejskie konsorcjum ATLAS, w którym uczestniczą m.in. pracownicy Instytutu Geodezji i Geoinformatyki Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu.
Naukowcy przedstawili:
• Metodę śledzenia czterech satelitów jednocześnie za pomocą niewielkich anten naziemnych (średnica ok. 30 cm), co obniża koszty i ułatwia budowę infrastruktury.
• Łącza radiowe w paśmie K (22–27 GHz), które zapewniają znacznie większą dokładność i odporność na zakłócenia niż tradycyjnie stosowane pasmo X.
• Nowatorskie obserwacje interferometryczne (SBI – single-beam interferometry), które poprawiają precyzję wyznaczania orbit satelitów.
• Synchronizację czasu na poziomie pojedynczych nanosekund między satelitami, co jest kluczowe dla działania systemów nawigacyjnych.
• Nowy format depeszy nawigacyjnej, w którym zastosowano wielomiany Czebyszewa do opisu orbit – rozwiązanie już wcześniej zaprojektowane przez zespół z Wrocławia.
Polacy odegrali kluczową rolę w opracowaniu metod reprezentacji efemeryd satelitarnych – czyli sposobu kodowania i przekazywania użytkownikom informacji o położeniu satelitów. To właśnie te dane pozwalają odbiornikom na obliczanie własnej pozycji. Teraz te rozwiązania znalazły swoje miejsce w oficjalnej propozycji architektury systemu ESA.
System nawigacyjny na Księżycu:
• umożliwi bezpieczne lądowania w trudnym terenie, np. w pobliżu bogatych w lód wodny kraterów na biegunie południowym,
• pozwoli na autonomiczną pracę łazików i robotów górniczych,
• stanie się podstawą do dalszych misji, m.in. budowy stałych baz czy lotów na Marsa,
• zostanie zrealizowany już w 2028 r.
Dzięki udziałowi polskich naukowców w projekcie Moonlight Polska znajduje się wśród krajów współtworzących pierwszy pozaziemski system GNSS.
