NSIS Cloud to pierwsza w Polsce tak kompleksowa usługa chmurowa dla danych satelitarnych, która zapewnia zarówno dostęp do ogromnych zasobów danych obserwacji Ziemi, jak i środowisko ich przetwarzania w oparciu o nowoczesne technologie open-source. Platforma umożliwia użytkownikom – w szczególności przedstawicielom administracji publicznej, nauki oraz sektora prywatnego – analizę i przetwarzanie danych pochodzących z europejskiego programu Copernicus oraz innych misji satelitarnych, w tym przyszłych polskich misji satelitarnych. Użytkownicy mogą też wyszukiwać dane, tworzyć i udostępniać analizy, mapy oraz aplikacje – wszystko w jednej, zintegrowanej przestrzeni cyfrowej wspierającej nowoczesne wykorzystanie danych obserwacji Ziemi. Dzięki temu Polska zyskała własną, suwerenną infrastrukturę obliczeniową do pracy z danymi geoprzestrzennymi.
– Uruchomienie NSIS Cloud to przełomowy moment w budowie ekosystemu obserwacji Ziemi w Polsce – mówi Jolanta Orlińska, dyrektor Departamentu Obserwacji Ziemi w POLSA. – Przynosi wymierne korzyści użytkownikom i otwiera zupełnie nowe możliwości dla sektora kosmicznego. Platforma tworzy skalowalne środowisko obliczeniowe oraz repozytorium danych satelitarnych, w przyszłości również z misji narodowych. Rozwiązanie zostało opracowane w oparciu o najnowsze standardy i jest unikalne nie tylko w kraju, ale również poza granicami. Jest oczekiwane przez biznes, naukę i środowiska akademickie, również w kontekście przygotowania nowych kadr dla sektora komicznego. Środowisko, które pozwala użytkownikom (administracja, nauka, biznes) na tworzenie własnych analiz, aplikacji AI, przetwarzanie danych – bez konieczności budowy własnej infrastruktury – dodaje dyrektor Orlińska.
• Polska chmura – gwarancja suwerenności danych
Usługa NSIS Cloud jest uruchomiona na polskiej infrastrukturze chmurowej CloudFerro, która znajduje się w kraju i – w przeciwieństwie do globalnych hiperskalerów – podlega wyłącznie krajowym i europejskim regulacjom oraz pozostaje pod kontrolą polskich podmiotów. Oznacza to pełną suwerenność danych, co jest kluczowe z punktu widzenia bezpieczeństwa informacyjnego państwa i jego instytucji. Dzięki temu NSIS Cloud staje się narzędziem strategicznym – wspierającym nie tylko rozwój krajowego sektora kosmicznego, ale również realizację polityki cyfrowej suwerenności Polski.
– NSIS Cloud to nie tylko kolejny projekt infrastrukturalny, ale fundament narodowego ekosystemu danych satelitarnych. Tworzy przestrzeń, w której Polska może niezależnie przetwarzać, analizować i przechowywać dane pochodzące z misji obserwacji Ziemi – mówi dr Maciej Krzyżanowski, prezes CloudFerro. – W ten sposób budujemy technologiczną niezależność kraju w strategicznym obszarze danych geoprzestrzennych – dodaje dr Krzyżanowski.
• Otwartość i elastyczność dzięki technologii open source
Cała platforma NSIS Cloud została zaprojektowana w oparciu o technologie open source, w tym środowisko OpenStack, które stanowi podstawę dla chmury obliczeniowej CloudFerro. Brak zamkniętych, komercyjnych licencji eliminuje tzw. vendor lock-in, dając użytkownikom i instytucjom publicznym pełną kontrolę nad środowiskiem pracy i rozwojem usług. To podejście nie tylko zwiększa bezpieczeństwo, ale również ułatwia współpracę i integrację z europejskimi ekosystemami danych.
– Zastosowanie otwartego oprogramowania i elastycznej architektury to fundament NSIS Cloud. Daje to możliwość rozwoju platformy w przyszłości oraz dodawania kolejnych kolekcji danych i funkcjonalności – w tym także z planowanych polskich misji satelitarnych – dodaje prezes CloudFerro.
• Dane z Copernicusa i nie tylko
W ramach NSIS Cloud udostępnione zostały bieżące i archiwalne dane europejskiego programu obserwacji Ziemi Copernicus, w tym produkty Sentinel, szereg analiz, map i aplikacji, a także dodatkowe kolekcje danych satelitarnych, takie jak Landsat czy mozaiki krajowe. Łącznie to prawie 4 PB danych, których codziennie przybywa. Platforma daje dostęp do danych z obszaru Polski oraz pasa o szerokości 500 km od granic kraju, co pozwala analizować również dane dotyczące sąsiednich państw, w tym Czech, Słowacji, Węgier, części Niemiec i Bałtyku. System został zaprojektowany tak, by repozytorium danych dynamicznie przyrastało wraz z pojawianiem się nowych zbiorów danych, w tym także z polskich misji satelitarnych – jak przyszła misja CAMILA.
Dzięki zastosowaniu skalowalnej infrastruktury chmurowej możliwe będzie elastyczne zwiększanie zasobów w miarę rosnących potrzeb użytkowników i wolumenu danych. CloudFerro zapewnia w pełni zarządzane środowisko chmury obliczeniowej, w którym użytkownicy mogą wnioskować do POLSA o przydział zasobów, a Agencja monitoruje ich wykorzystanie poprzez specjalny panel użytkownika.
– NSIS Cloud to odważny krok Polski w stronę szerokiego i praktycznego wykorzystania danych satelitarnych, dlatego cieszymy się szczególnie, że jako GISPartner możemy być częścią tego projektu. Nasz udział potwierdza wieloletnie doświadczenie w tworzeniu rozwiązań analitycznych i systemów opartych na danych obserwacji Ziemi – mówi Andrzej Szostek, prezes Zarządu GISPartner. – NSIS Cloud wykorzystuje autorski stos technologiczny GISPartner, rozwijany i sprawdzony w wielu wdrożeniach administracji publicznej i w sektorze prywatnym. Jego kluczowy element stanowi iMap, technologia stanowiąca idealne środowisko do zaawansowanych analiz typu big data oraz integrujących różnorodne źródła informacji – w tym dane satelitarne. Dzięki temu NSIS Cloud zyskał solidną, elastyczną i skalowalną platformę wspierającą procesy decyzyjne i rozwój nowoczesnych usług opartych na danych przestrzennych – zaznacza prezes GISPartner.
• Środowisko pracy dla administracji, nauki i biznesu
NSIS Cloud to nie tylko repozytorium danych, ale również kompletne środowisko obliczeniowe. Użytkownicy, którym POLSA przyzna dostęp, mogą korzystać z wirtualnych zasobów obliczeniowych, w tym z maszyn wirtualnych wyposażonych w potężne karty GPU, umożliwiających przetwarzanie dużych wolumenów danych oraz trenowanie modeli analitycznych.
Dzięki integracji z narzędziami analitycznymi – jak SNAP as a Service czy środowiska notebookowe – platforma pozwala na zaawansowane przetwarzanie danych satelitarnych bez konieczności pobierania ich na lokalne komputery.
• Polskie konsorcjum, europejskie standardy
Projekt został zrealizowany przez polskie konsorcjum CloudFerro i GISPartner, co potwierdza kompetencje krajowego sektora kosmicznego w realizacji złożonych projektów infrastrukturalnych o strategicznym znaczeniu. Zespół projektowy zrealizował przedsięwzięcie w terminie; obejmowało ono pięć głównych etapów: od opracowania koncepcji i architektury systemu, poprzez wykonanie i uruchomienie platformy, zasilenie danymi, integrację z pilotażową platformą NSIS, aż po szkolenia i dokumentację wdrożeniową. W trakcie realizacji powstały także materiały szkoleniowe i e-learningowe, które wspierają proces wdrożenia nowych użytkowników platformy.
– NSIS Cloud jest dla CloudFerro bardzo ważnym projektem, zrealizowanym w całości w Polsce, z wykorzystaniem własnej chmury obliczeniowej, zbudowanej i zarządzanej przez polskich inżynierów. Pokazuje, że krajowy sektor kosmiczny jest gotowy do realizacji dużych, złożonych przedsięwzięć technologicznych, zgodnych z europejskimi standardami jakości – podkreśla dr Maciej Krzyżanowski.
• Narodowy ekosystem danych satelitarnych
Uruchomienie usługi NSIS Cloud to krok milowy w kierunku budowy narodowego systemu dostępu i przetwarzania danych obserwacji Ziemi dla Polski. Platforma stanowi centralny element infrastruktury NSIS – repozytorium, w którym gromadzone będą dane z kolejnych polskich misji satelitarnych i inicjatyw badawczych. Dzięki temu NSIS Cloud nie jest projektem zamkniętym, lecz rozwijającą się usługą, która z czasem stanie się głównym ośrodkiem danych obserwacji Ziemi w Polsce.
