DAMIAN CZEKAJ: Czy ministerstwo będzie dążyło do wzrostu świadomości zmian przewidzianych przez reformę planistyczną wśród społeczeństwa?
TOMASZ LEWANDOWSKI: Zdecydowanie tak. Należy bowiem pamiętać, że jednym z elementów reformy planistycznej jest cyfryzacja, która ma nie tylko ułatwić przygotowywanie wszelkich dokumentów planistycznych, ale także przyczynić się do upowszechnienia wśród obywateli informacji o tym, jak budowany jest ład przestrzenny w ich najbliższej okolicy. Będziemy dążyć do wzrostu świadomości na temat tego, że ten ład przestrzenny służy nie tylko inwestorom, ale stanowi nasze dobro wspólne. Poza tym będziemy mówili m.in. o Rejestrze Urbanistycznym, o tym, w jaki sposób z niego korzystać, a także w jaki sposób włączać się w różnego rodzaju procesy konsultacyjne, gdy dotyczą całej gminy i tego, jak ma być ona zorganizowana.
Jeszcze kilka lat temu w ramach konkursu w dziedzinach architektury i budownictwa oraz planowania i zagospodarowania przestrzennego minister nagradzał m.in. projekty MPZP. Może warto wrócić do tego typu praktyk i zacząć nagradzać projekty POG?
Tego typu inicjatywy mogą mobilizować środowisko do efektywniejszego działania i nieszablonowych rozwiązań. Przez lata jako praktyk związany z budownictwem i mieszkalnictwem uczestniczyłem w konkursach i towarzyszących temu wydarzeniach na najciekawsze realizacje i modernizacje budynków mieszkaniowych. Chęć uczestnictwa w tego typu zmaganiach skłaniała do tego, by w trakcie realizacji inwestycji nie tylko zwracać uwagę na liczbę mieszkań, ale też funkcjonalność, estetykę czy ciekawą architekturę. Wydaje mi się, że jesteśmy już na takim etapie rozwoju społeczno-cywilizacyjnego, że te dodatkowe elementy nie powinny być lekceważone.
Reforma planistyczna ma zostać sfinansowana ze środków Krajowego Planu Odbudowy (KPO). Z nim zaś wiążą się kamienie milowe.
Wynegocjowaliśmy, aby kamień milowy dotyczący POG został spełniony, 50% gmin w Polsce musi przyjąć plany ogólne do 31 sierpnia 2026 r. Mamy więc zielone światło z Komisji Europejskiej, by znowelizować ustawę i wydłużyć o dwa miesiące, do końca sierpnia, obowiązywanie SUiKZP.
Co jednak wówczas, gdy tych 50% nie uda się osiągnąć? Czy w ministerstwie są plany na wypadek takiej sytuacji kryzysowej?
Zdawaliśmy sobie sprawę z tego, że spełnienie wcześniejszego wymogu, czyli przyjęcia przez 80% gmin POG-ów, będzie bardzo trudne, dlatego też przystąpiliśmy do renegocjacji. Nigdy natomiast nie było planów zarzucenia reformy.
Bazując na informacjach, które posiadamy – zakładamy, że nawet jeśli nie osiągniemy wymaganych 50%, to będzie to prawdopodobnie czterdzieści parę procent.
Z ministrem Lewandowskim rozmawialiśmy podczas XVIII Dnia Urbanisty w Poznaniu (fot. Karolina Turska)
Wicedyrektor Departamentu Planowania Przestrzennego w MRiT Anna Michalik wspomniała w trakcie prezentacji o dwóch rozporządzeniach, nad którymi pracuje ministerstwo. Wśród nich nie było rozporządzenia ws. sposobu przygotowania projektu MPZP, którego projekt został opublikowany jeszcze w lipcu 2024 r.
Wspomniane przez pana w pytaniu rozporządzenie będzie wydane w tym roku. W tej chwili pracujemy w sumie nad pięcioma rozporządzeniami, więc zdecydowanie jest co robić. Tych dwóch, o których mówiła dyrektor Michalik, możemy spodziewać się w pierwszej kolejności. Tylko w trakcie dzisiejszego spotkania mieliśmy kilka pytań o drugi etap reformy planistycznej, który dotyczy planowania miejscowego. Jesteśmy merytorycznie przygotowani do jego realizacji, ale w pierwszej kolejności skupiamy się na planach ogólnych oraz na nowelizacji ustawy, która przyniesie zmiany przede wszystkim w zakresie zintegrowanych planów inwestycyjnych. Jest też zmiana dotycząca decyzji o warunkach zabudowy, o którą wnosiły samorządy. Jesteśmy świeżo po dużym spotkaniu m.in. ze Związkiem Miast Polskich, Unią Metropolii Polskich czy Izbą Architektów RP. Zależało mi na tym, by wszyscy interesariusze spotkali się na jednej sali i ze zderzenia różnych punktów widzenia wyrobić sobie opinię, w którym kierunku powinniśmy pójść.
