O dodatkowe wyjaśnienia w temacie dorabiania poprosiliśmy GUGiK w związku z ostatnimi publikacjami dotyczącymi skali realizacji prac geodezyjnych przez pracowników SGiK (TUTAJ i TUTAJ).
• Działania ws. nowelizacji Pgik
W odpowiedzi z 12 maja br. urząd podał nam, że problem dorabiania – z powodu braku reakcji organów Państwa – „stał się (…) przez (..) lata wręcz akceptowalną normą, której obecnie trudno się jest przeciwstawić”. Dlatego też GGK podjął działania systemowe, w wyniku których w Pgik „zostałaby wprowadzona regulacja w sposób jednoznaczny ograniczająca możliwość zarówno wykonywania prac geodezyjnych, jak również sprawowania nad nimi nadzoru osobom z uprawnieniami zawodowymi w dziedzinie gik, zatrudnionym w jednostkach administracji publicznej realizujących zadania SGiK”.
Przynoszący tę regulację art. 11 ust. 5 Pgik uległ jednak zmianie w toku prac legislacyjnych nad projektem UD60, i w obecnej postaci zakazuje dorabiania tylko osobom na stanowiskach kierowniczych i weryfikatorom na terenie objętym właściwością urzędu, w którym są zatrudnieni (stopniową ewolucję art. 11 ust. 5 Pgik przedstawiamy na końcu artykułu).
„6 maja 2026 r. GGK po kolejny raz wystąpił z pismem do MRiT, w którym w sposób szczegółowy, na podstawie dotychczasowych badań i analiz, wskazał na potrzebę jednoznacznego rozgraniczenia ról pracowników administracji geodezyjnej oraz wykonawców prac geodezyjnych. W piśmie tym zwrócił się z prośbą o uwzględnienie przedstawionych uwag, spostrzeżeń oraz przekazanych wyników prowadzonych badań w dalszych pracach legislacyjnych oraz rezygnację na tym etapie prac legislacyjnych z projektowanego w obecnym brzmieniu ust. 5 w art. 11 ustawy Pgik” – wyjaśnił nam GUGiK.
W sprawie obecnego brzmienia projektowanego art. 11 ust. 5 Pgik GGK wystąpił także do MSWiA z prośbą o przekazanie opinii.
• Upublicznienie wykazu pracowników SGiK
Ponadto zapytaliśmy GUGiK, czy jednym z działań ograniczających problem dorabiania mogłoby być upublicznienie i bieżąca aktualizacja wykazu pracowników SGiK wraz z informacją o dacie zatrudnienia w organie SGiK oraz numerem uprawnień zawodowych.
W odpowiedzi urząd wyjaśnił, że „z pewnością może [to – red.] wpłynąć na zwiększenie transparentności w zakresie możliwości zidentyfikowania tych osób jako wykonawców lub kierowników prac geodezyjnych”. Jednocześnie podkreślił, że „obecnie działania podejmowane przez GUGiK są skierowane przede wszystkim na systemowe uregulowanie kwestii rozdzielenia ról pracowników administracji geodezyjnej i kartograficznej oraz wykonawców prac geodezyjnych m.in. poprzez uświadomienie organów SGiK skali problemu w poszczególnych jednostkach. Kolejne działania podejmowane będą w zależności od skuteczności podjętych działań”.
Choć pełnego wykazu pracowników SGiK raczej nie mamy się co spodziewać w najbliższym czasie, to być może już niedługo Portal Informacyjny Służby Geodezyjnej i Kartograficznej (sluzbageodezyjna.gugik.gov.pl) zostanie wzbogacony o historię pełnienia funkcji na uwzględnionych w serwisie stanowiskach (tj. WINGiK-a, geodety województwa, geodety powiatowego i kierownika ODGiK). Sugeruje to dodanie do Portalu SGiK przycisku „Historia stanowiska”, który prowadzi do nowego okna – póki co jeszcze nieuzupełnionego.
Przypomnijmy, że o dodanie tych danych wnioskował dr hab. inż. Waldemar Izdebski.
• Ewolucja projektowanego art. 11 ust. 5 Pgik
• Wersja zaproponowana MRiT przez GGK 30 października 2025 r. – zakaz w najszerszej postaci:
„Nie mogą wykonywać prac geodezyjnych lub prac kartograficznych, ani sprawować nad nimi nadzoru, osoby posiadające uprawnienia zawodowe w dziedzinie geodezji i kartografii, o których mowa w art. 43, zatrudnione w jednostkach administracji publicznej realizujących zadania Służby Geodezyjnej i Kartograficznej, z wyłączeniem pracowników jednostki organizacyjnej, której ustawowe lub statutowe zadania obejmują wykonywanie prac geodezyjnych lub prac kartograficznych, oraz osób pełniących funkcje biegłego sądowego lub mierniczego górniczego”.
• Wersja zmodyfikowana, zawarta w projekcie UD60 z 31 grudnia 2025 r. – zakaz ograniczony do osób zatrudnionych na stanowiskach kierowniczych i weryfikatorów:
„Nie mogą wykonywać prac geodezyjnych lub prac kartograficznych, ani sprawować nad nimi nadzoru, osoby posiadające uprawnienia zawodowe w dziedzinie geodezji i kartografii, o których mowa w art. 43, które w ramach obowiązków służbowych realizują zadania organów Służby Geodezyjnej i Kartograficznej, zatrudnione na stanowiskach kierowniczych oraz związanych z weryfikacją wyników zgłoszonych prac geodezyjnych w urzędach obsługujących te organy”.
• Wersja zaproponowana przez GGK w styczniu 2026 r. po pojawieniu się wątpliwości interpretacyjnych, czy zakaz wykonywania prac gik dotyczy tylko terenu powiatu, w którym zatrudniony jest urzędnik:
„Osoby posiadające uprawnienia zawodowe w dziedzinie geodezji i kartografii, o których mowa w art. 43, które w ramach obowiązków służbowych realizują zadania organów Służby Geodezyjnej i Kartograficznej, zatrudnione na stanowiskach kierowniczych oraz związanych z weryfikacją wyników zgłoszonych prac geodezyjnych, nie mogą wykonywać prac geodezyjnych lub prac kartograficznych”.
• Wersja zaproponowana przez MRiT po protestach strony samorządowej na Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego, przyjęta na posiedzeniu plenarnym KWRiST 25 lutego 2026 r., zawarta w projekcie UD60 z 13 kwietnia 2026 r. – zakaz dodatkowo ograniczony terytorialnie:
„Nie mogą wykonywać prac geodezyjnych lub prac kartograficznych, ani sprawować nad nimi nadzoru, osoby posiadające uprawnienia zawodowe w dziedzinie geodezji i kartografii, o których mowa w art. 43, które w ramach obowiązków służbowych realizują zadania organów Służby Geodezyjnej i Kartograficznej, zatrudnione na stanowiskach kierowniczych oraz związanych z weryfikacją wyników zgłoszonych prac geodezyjnych w urzędach obsługujących te organy, na terenie objętym właściwością miejscową tych organów”.
• Co mówi ustawa o pracownikach samorządowych
Na koniec warto przypomnieć, że obecnie kwestię dorabiania przez urzędników i konfliktu interesów reguluje art. 30 ust. 1. Zdaniem niektórych – w tym części uczestników naszej ankiety – jest on wystarczający, a dodatkowy zakaz w Pgik – zbędny.
Przepis ten brzmi następująco: „Pracownik samorządowy zatrudniony na stanowisku urzędniczym, w tym kierowniczym stanowisku urzędniczym, nie może wykonywać zajęć pozostających w sprzeczności lub związanych z zajęciami, które wykonuje w ramach obowiązków służbowych, wywołujących uzasadnione podejrzenie o stronniczość lub interesowność oraz zajęć sprzecznych z obowiązkami wynikającymi z ustawy”.
