W dokumencie wskazano, że reforma jest potrzebna i kierunkowo słuszna, jednak jej zakończenie nie powinno oznaczać przeniesienia pełnej odpowiedzialności za problemy systemowe na gminy, ich budżety i mieszkańców.
• Wyniki badania gmin
Stanowisko oparto m.in. na badaniu obejmującym 402 gminy z dziewięciu województw. Większość samorządów prowadzi zaawansowane prace nad planami ogólnymi, jednak 60,4% respondentów wskazało, że przyjęcie planu w terminie jest niemożliwe lub obarczone istotnym ryzykiem opóźnienia. 78,4% obserwuje lub przewiduje napięcia społeczne, a 46,5% dostrzega ryzyko problemów z rozliczeniem środków przeznaczonych na przygotowanie dokumentu.
• Bez automatycznego przedłużania terminów
W stanowisku nie postuluje się generalnego przesunięcia terminu 31 sierpnia 2026 r. obowiązywania SUiKZP. Wskazano jednak na potrzebę wprowadzenia rozwiązań chroniących gminy, w szczególności przed utratą dofinansowania z przyczyn od nich niezależnych, oraz umożliwiających dokończenie najbardziej zaawansowanych procedur.
• Potrzebne jednolite zasady i wsparcie
Za konieczne uznano także ujednolicenie zasad uzgadniania dokumentów planistycznych, szybsze rozstrzyganie sporów oraz zapewnienie gminom wsparcia eksperckiego i technicznego.
W konkluzji podkreślono, że odpowiedzialność za koszty i skutki reformy powinna być współdzielona przez państwo i samorządy. OPOS oczekuje pilnego przyjęcia punktowego pakietu legislacyjnego i organizacyjnego, który pozwoli bezpiecznie zakończyć rozpoczęte procedury.
Pełną treść stanowiska OPOS z 10 sierpnia br. można pobrać TUTAJ.
