Konferencja była okazją nie tylko do przypomnienia dorobku kilku pokoleń naukowców i praktyków, ale przede wszystkim do rozmowy o tym, jak doświadczenia minionych lat mogą odpowiadać na wyzwania współczesnego leśnictwa. W wielu wystąpieniach powracał temat łączenia nauki z praktyką oraz konieczności dostosowywania metod badań, kształcenia i zarządzania lasami do obecnych potrzeb, nowoczesnych technologii oraz zmieniającego się otoczenia.
– Na fundamencie ponad wieku badań kształtował się wydział, który jako wiodący ośrodek naukowo-badawczy wyznaczał międzynarodowe standardy i odegrał znaczącą rolę w rozwoju nauk leśnych – podkreślił prof. dr hab. Jarosław Gołębiewski, prorektor ds. dydaktyki SGGW. – Współczesne leśnictwo stoi przed szeregiem wyzwań. Zmiany klimatu, ochrona bioróżnorodności biologicznej, rosnące oczekiwania społeczne wobec lasów stanowiących nie tylko środowisko życia licznych gatunków i źródło surowca, ale również przestrzeń wypoczynku i kontaktu z przyrodą, wymagają odpowiedzialnych decyzji, kompetencji i umiejętnego łączenia wiedzy przyrodniczej, gospodarczej i społecznej – dodał.
Podczas sesji referatowych przybliżony został rozwój poszczególnych jednostek SGGW oraz wkład ich pracowników w kształtowanie współczesnego leśnictwa w Polsce. Dr hab. Roman Wójcik z Katedry Urządzania Lasu, Dendrometrii i Ekonomiki Leśnictwa omówił zmiany metod opracowywania dokumentów planistycznych. Przedstawił m.in. rozwój operatów glebowo-siedliskowych, klasyfikacji typów siedliskowych lasu, a także metod planowania sieci dróg leśnych i infrastruktury hydrologicznej z wykorzystaniem analiz przestrzennych i sieciowych.
Dr inż. Łukasz Kwaśny z Katedry Użytkowania Lasu, Geomatyki i Gospodarki Przestrzennej przedstawił rozwój kartografii leśnej oraz geomatyki. Przypomniał, że tradycje pomiarów geodezyjnych na SGGW sięgają lat 30. XX wieku i dawnego Zakładu Inżynierii Leśnej i Geodezji.
W swoim wystąpieniu pokazał drogę, jaką przeszła kartografia leśna – od tradycyjnych map po cyfrowe systemy informacji przestrzennej. Wśród ważnych etapów tego rozwoju wskazał m.in. pierwsze w Polsce nadleśnictwo z funkcjonującym systemem informacji przestrzennej (Nadleśnictwo Brzeziny) oraz powstanie w 2001 roku Standardu Leśnej Mapy Numerycznej.
Dziś możliwości pozyskiwania danych są nieporównywalnie większe. Leśnictwo korzysta z informacji pochodzących z satelitów czy bezzałogowych statków powietrznych, a prowadzone przez wiele lat obserwacje tworzą wartościowe zbiory pozwalające analizować zmiany zachodzące w środowisku. Jak podkreślił dr inż. Kwaśny, obok sprzętu, oprogramowania i danych niezmiennie najważniejsi pozostają jednak ludzie, którzy potrafią te technologie właściwie wykorzystać i wdrożyć w praktyce.
O tym, że zmiany dotyczą nie tylko samych lasów, ale również ich otoczenia, mówiła dr inż. Joanna Budnicka-Kosior z Katedry Użytkowania Lasu, Geomatyki i Gospodarki Przestrzennej podczas prezentacji „Lasy w gospodarce przestrzennej”, przygotowanej wspólnie z dr. inż. Michałem Orzechowskim z Katedry Urządzania Lasu, Dendrometrii i Ekonomiki Leśnictwa.
Prelegentka zwróciła uwagę na postępującą migrację mieszkańców miast do gmin podmiejskich i wiejskich. Jednym z najważniejszych czynników wpływających na wybór miejsca zamieszkania są walory krajobrazowe, cisza, otwarta przestrzeń i korzystny mikroklimat. Bliskość lasu zwiększa atrakcyjność terenów mieszkaniowych, a według przywołanych podczas wystąpienia danych nieruchomości sąsiadujące z kompleksami leśnymi mogą osiągać ceny o około 5–20% wyższe niż podobne obiekty w innych lokalizacjach.
– Las jest zakładnikiem swojej atrakcyjności – zauważyła dr inż. Joanna Budnicka-Kosior. Rosnące zainteresowanie terenami położonymi w sąsiedztwie lasów stanowi bowiem z jednej strony szansę rozwojową dla gmin, z drugiej – poważne wyzwanie planistyczne. Presja inwestycyjna może prowadzić do konfliktów przestrzennych i społecznych, fragmentacji kompleksów leśnych, degradacji ich otoczenia czy przekształcania gruntów leśnych. Pokazuje to, że współczesne zarządzanie lasami coraz częściej wymaga spojrzenia wykraczającego poza granice samych kompleksów leśnych.
W czasie konferencji poruszono także zagadnienia związane z hodowlą lasu, ochroną przyrody, budowaniem odporności ekosystemów, rozwojem metod i systemów informacyjnych oraz prowadzeniem gospodarki leśnej w warunkach postępujących zmian klimatycznych. Wiele wystąpień pokazywało, jak bardzo współczesne leśnictwo stało się dziedziną interdyscyplinarną, łączącą nauki przyrodnicze z technologią, gospodarką przestrzenną, analizą danych i potrzebami społecznymi.
Jubileusz 110-lecia Wydziału Leśnego SGGW stał się więc nie tylko okazją do spojrzenia w przeszłość, ale także punktem wyjścia do rozmowy o kolejnych dekadach rozwoju leśnictwa. Historia wydziału pokazuje, że rozwiązania stosowane dziś w praktyce są efektem wieloletnich badań, obserwacji i współpracy specjalistów z różnych dziedzin.
Organizatorem konferencji była SGGW, a współorganizatorem – Lasy Państwowe.
TUTAJ i TUTAJ można znaleźć zapis pierwszego i drugiego dnia konferencji.
